احمد حيدرى
18
بزرگ زنان صدر اسلام (فارسى)
بعضى كشورها ، در دوره اى خاص زنى به حكومت رسيده است ولى در همان زمان ، غالب زنان آن جامعه گرفتار همين وضع فلاكت بار بودهاند . « ژوستن » مورّخ سدهء دوّم ميلادى مى نويسد : به دنبال حكومت امپراتورى هخامنشى وتسلّط اشكانيان ، زنان وضع بهترى از گذشته نداشتند . با آغاز استيلاى ساسانيان ، زنان بازيچهء لهو ولعب و محفل گرم كن بزرگان و گردانندگان حكومتى شدند و تعدّد زوجات وتشكيل حرمسرا معمول گرديد و حقّ مالكيت و حقوق اقتصادى به زنان داده نمىشد . « 1 » در امپراتورى ساسانى ، زن بنابر قوانين جارى ، داراى شخصيّت حقوقى نبود و به جاى آنكه جُزو اشخاص به حساب آيد ، در رديف اشيا قرار داشت . « 2 » در اين دوره تعدّد زوجات ، جارى و معمول بود و محدود به حدى و شرطى ازقبيل عدالت وتساوى حقوق زنان نبود . « كريستن سن » مىگويد : يكى از زنان ، « سوگلى » بود و بقيّه ، عنوان « چاكرزن » داشتند . . . شوهر ، بر اموال زن ولايت داشت و زن ، بدون اذن شوهر ، حق تصرف در اموالش رانداشت . زنى كه شوهر خود را از دست مى داد ، و فرزند پسرى از شوهرش نداشت ، بايستى با نزديك ترين مرد بى زن خانواده ، ازدواج كند . « 3 » ازدواج با محارم ، سنّتى رايج بود . بنا به گفتهء « يعقوبى » ايرانيان با
--> ( 1 ) - زن در آيينهء تاريخ ، على اكبر علويقى ، ص 73 ، با دخل و تصرف . ( 2 ) - زن از ديدگاه اسلام ، على ربّانى خلخالى ، ص 31 ، با دخل و تصرف . ( 3 ) - زن در آئينه تاريخ ، على اكبر علويقى ، ص 74 .